Theo de Vries

L_000287-5
Theo de Vries, 15 juli 1947 (70 jaar)

Locatie: sluis Empel

Waarom staan we hier?
“Ik woon in Empel, hier vlakbij en ik heb deze sluis gebouwd zien worden. Deze sluis ligt in het Maximakanaal en die heeft de functie van de Zuid-Willemsvaart overgenomen.”

%Feitelijke Bosschenaar: 0%
%Gevoels Bosschenaar: 0%

“Ik ben geboren in Loosdrecht. 40 jaar geleden ben ik in den Bosch terecht gekomen.
Ik ben vanaf mijn 10e jaar al alleen op de wereld, ik heb veel rondgezworven en uiteindelijk ben ik in Den Bosch terecht gekomen. Ik had een tante in de buurt wonen, in Oss. Daar ben ik een tijdje in de kost geweest.”

“Hoeveel % Bosschenaar ik me voel? 0 %. Ja, ik woon niet in Den Bosch hè, ik woon in Empel.
Officieel wel onderdeel van de gemeente Den Bosch maar als ik een brief schrijf, dan schrijf ik altijd Empel. Mijn vrouw is een echte Bossche maar ik aard overal. Ik heb tot mijn tiende zelfs in Zuid-Afrika gewoond.”

Waarom ben je brugwachter geworden?
In Oss was ik timmerman en interieurbouwer. Daarna heb ik een tijdje in Empel gewoond maar toen kon ik een sleepboot kopen en in Alem neerleggen. Dat heb ik toen gedaan, niet om mijn geld mee te verdienen maar om op te wonen. Ik had mijn eigen plek nodig. Ik heb daar 5 jaar gewoond en toen ben ik naar de Koornwaard verhuisd. Ik kon de sleepboot inruilen voor een tjalk. Daar is de accommodatie beter op. Toen heb ik hier op de Koornwaard met de tjalk gelegen. In die tijd was ik klusjesman maar ik kon op een gegeven moment niet meer op mijn knieën zitten, versleten door al mijn werk op boten. Daarna ben ik als sluiswachter aan de slag gegaan. Dat was in 1995, via het uitzendbureau. Ik heb nooit rechtstreeks voor Rijkswaterstaat gewerkt, ik werd ingehuurd via een maritiem uitzendbureau.”

Hoe lang heb je als brugwachter gewerkt?
Ik ben bij sluis 3 als sluiswachter begonnen, daar was geen brug bij. Dat was ter hoogte van Heeswijk–Dinter. Die sluis is nu weg. Ik heb tot mijn vijfenzestigste gewerkt, toen ben ik met pensioen gegaan. Dus ik heb 17 jaar op de sluis gewerkt. Ik had geluk want na mijn zestigste hoefde ik geen nachtdienst meer te draaien. Ik heb toen ook nog een half jaar op het veer gezeten bij Well. Dat was prachtig! Het was mooi weer toen en toen heb ik fietsers en wandelaars op het veer gehad. Ik hoefde niet af te rekenen, het was een vrij veer dus ik hoefde geen geld op te halen. Mooier kan het niet! Dat was bij Engelen ook, mensen hoefde niet te betalen voor de sluis. Die verantwoordelijkheid heb je dan niet.”

Wat is mooi aan brugwachter zijn?
Ik heb heel lang op sluis 0 gestaan en het voordeel was dat je contact met de mensen had.
Toeristen kwamen van de St. Jan af en kwamen bij Sluis 0 terecht. Die vroegen dan hoe het werkte. Da’s het leuke van sluis 0. Maar ook het contact met de schippers. Je praatte gewoon met elkaar. Ik kwam zelf van het watergebeuren dan praat je veel met de schippers, je leert elkaar dan echt kennen. Ik liep dan langs de sluis van de Anthoniebrug naar de Hinthamerbrug want ik moest beide bruggen bedienen en in de sluis lagen de schepen, dan ging ik altijd even kletsen.”

“Ik heb ook even in Schijndel gestaan en daar ging alles via de computer. Je had geen contact meer met de schippers, wel via de marifoon maar bij sluis 0 had je meer contact met de schippers.”

“Daarnaast werkt een sluiswachter maar halve dagen, je hebt een vroege of late dienst; je werkt tot 14:00 uur of je begint dan pas. Hierdoor heb je naast je werk nog ruimte voor andere dingen. Ik was dus ook timmerman en ben dit naast mijn werk als sluiswachter blijven doen als vrijwilliger, dat doe ik nog steeds. Bij hobbyclub w.w.w.w. in de Kruiskamp geven we regelmatig cursus in het houtbewerken aan mensen die willen leren hoe ze met gereedschap om moeten gaan en hoe ze dingen kunnen maken, hoe ze moeten timmeren of figuurzagen. Het is vooral bedoeld voor ouderen, die gepensioneerd zijn. Ouderen zeg ik, hahaha, ik ben zelf al zeventig! Maar zo blijven ze niet de hele dag achter de geraniums zitten, een beetje socialiseren.
En zelf vind ik dat ook wel leuk om met mensen te werken. Veel van deze mensen hebben vroeger nooit echt met de handen gewerkt, kantoorpikken noemden we die ;-).”

Wat is minder mooi aan brugwachter zijn?
Het enige nadeel vond ik de mensen die over de brug moesten. Ik heb weleens meegemaakt dat een auto de slagbomen kapot gereden heeft. Dan liet ik de bomen dichtgaan maar dan wilde er een auto nog snel onderdoor. Dan reden ze de boom eraf en kwamen ze verhaal halen: “waarom heb je de boom dichtgedaan?”
Maar het stoplicht stond dan wel al op rood. Ik kon de bomen niet dichtdoen zonder dat het stoplicht op rood stond. Een keertje is de politie erbij gekomen. Ik kon toen mooi laten zien dat eerst de lichten op rood moesten staan voordat ik de bomen dicht kon doen.
Ik heb toch wel een paar verwensingen naar mijn hoofd geslingerd gekregen en een keertje heeft zo’n gast een mes getrokken. Maar ik ben een grote man en ik ben niet zo snel bang. Ik heb in Oss als uitsmijter gewerkt en je weet wat ze van Ossenaren zeggen hè? Messentrekkers!”

“En ik heb ook weleens een kwaaie buschauffeur gehad. Toen zat ik op de Orthenbrug, die te bedienen en ook de Kasterenbrug, toen kwam er een bus vanaf het Kapelaan Koopmansplein en ik heb hem niet zien aankomen. Ja, toen stond hij voor een open brug. Hij is toen langs de Orthenbrug gereden om mij uit te schelden. Maar hij had pech want het schip kwam van sluis 0 af en na de Kasterenbrug ging de Orthenbrug ook omhoog voor hetzelfde schip, stond hij daar ook nog een keer stil!”

“Als brugwachter heb je wel veel verantwoordelijkheid; als er bijvoorbeeld mensen met een rollator over de brug gaan, dat duurt wel effetjes dus je moet wel heel zorgvuldig zijn want zo’n schip kan niet op de rem. Je moet je omgeving goed in de gaten houden en proberen alles goed op elkaar af te stemmen.”

Heb je nog een herinnering aan een bijzondere ontmoeting?
Toen ik op sluis 0 zat, woonde er in de Anthoniegaarde een man, Gerard Tijdink, die kwam elke dag even langs. Met hem heb ik een tijdje goed contact gehad, hij vond de sluis heel interessant, hij maakte ook altijd foto’s. Ik heb hem toen ook een paar keer meegenomen naar sluis Empel toen die werd gebouwd en het Maximakanaal gegraven werd. Maar nu ik met pensioen ben is dat contact verwaterd.”

Als je mocht beslissen over een nieuwe bestemming voor de Zuid-Willemsvaart?
Ik vind wat jullie doen, die kunstprojecten, erg leuk. Zo krijgen mensen wat meer te weten over hoe het vroeger werkte. Het lijkt me wel belangrijk dat de sluizen in de toekomst worden geschut want nu heb je het probleem met de blauwalgen, dat komt omdat water niet genoeg doorstroomt.
Voor het toerisme is het ook belangrijk dat de Zuid-Willemsvaart zijn functie behoudt. Mensen vinden het leuk om zo’n sluis van dichtbij te kunnen zien.”